خطاای پزشکی به اشتباهات قابل پیشگیری در بخش ی مراقبت از سلامت گفته می شه. خطای پزشکی می تونه در بیمارستانا، درمانگاها، اتاقای عمل، مطب پزشکان، مراکز مخصوص مراقبت از بیماران، داروخونها و حتی در منازل اتفاق بیفته. این اشتباهات می تونن مربوط به داروها، عمل جراحی، تشخیص مریضی، درمان خونگی، وسیله و لوازم و گزارشای آزمایشگاه باشن. بیشترِ این اشتباهات از از دست دادن رابطه مؤثر بین افراد درگیر سر می گیرن. خطاهای پزشکی ممکنه منجربه آسیب زدن به افراد یا حتی مرگ اونا شن.

 

بعضی از خطاهای پزشکی عبارتند از:

  • تشخیص یا درمان اشتباه یا کم؛
  • انجام عمل جراحی روی موضع نادرست؛
  • دریافت غذای غیر رژیمی در بیمارستان، زمانی که مریض باید رژیم خاصی رو رعایت کنه؛
  • دریافت یا مصرف داروی اشتباه یا دُز نادرست؛
  • خطا در تشخیص یا جواب آزمایش؛
  • درک نادرست دستورات دکتر که به انجام کاری نادرست منجر شه؛
  • لوازم پزشکی تنظیم نشده یا خراب.

به شکل سنتی ما واسه گرفتن جواب سؤالات ، تشخیص درست و پیشنهاد درمان به کارشناسان تکیه می کنیم. در گذشته پزشکان منبع قدرتی بی چون وچرا بودن که در ملاقات با بیماران تسلط یک طرفه ای بر جلسه داشتن. وضعیت امروز متفاوته؛ نقش سنتی دکتر و مریض تغییر کرده و شما می تونین در تصمیم گیری و مراقبت از سلامت تون نقش فعالی بر عهده بگیرین.

بهترین کاری که یک فرد می تونه واسه جلوگیری از خطاهای پزشکی بکنه اینه که در روند مراقبت از سلامتش اثر داشته باشه. تحقیقات نشون می ده بیمارانی که خود رو بیشتر در روند درمان شون موثر می کنن نتایج بهتری می گیرن. درباره مشکلات سلامتی تون، داروها و درمانای موجود آگاهی کسب کنین و در تموم مراحل تصمیم گیری واسه مراقبت از سلامتی تون مشارکت کنین. سعی کنین با افرادی که در مراقبت از سلامت شما نقشی اجرا می کنن (پزشکان، بقیه کادر درمان، خونواده و دوستان )، رابطه مؤثر و بی خطایی برقرار کنین.

چیجوری از اتفاق خطاهای پزشکی جلوگیری کنیم؟ آموزشی

پیش از قبول کردن هر نوع دارو، برنامه درمانی، عمل جراحی یا تغییر سبک زندگی، مثلا رژیم غذایی، مطمئن بشین که به درستی اونا رو متوجه شدین. اگه درباره وجود، چرایی یا چگونگی روند درمان سوال یا نبود شفافیتی می ببینن، اونو برطرف کنین.

جلوگیری از خطاهای پزشکی در اورژانس

وقتی شما یا عزیزان تون به اورژانس مراجعه می کنین معمولا با کادر درمانی کشیک، و نه دکتر خودتون، رو به رو هستین. اونا مریض رو نمی شناسند، تاریخچه مریضیا و شرایط سلامتی اونو نمی دونن و تنها به علائم لحظه ای دسترسی دارن. ممکنه وظیفه ی تکمیل تاریخچه پزشکی، واکنشای آلرژیک، مریضیای طولانی، توضیح علائم یا اطلاعات لازمِ دیگر بر عهده ی خودتون یا همراه تون باشه. ممکنه برخلاف تشکیل پرونده لازم باشه این اطلاعات رو بارها واسه اعضای مختلفی از کادر درمان مثلا پرستاران و بقیه مراقبان تکرار کنین.

اگه همراه مریضی هستین که دچار مشکل حواسه اطمینان پیدا کنین که کارکنان بیمارستان از این موضوع مطلع هستن و متوجه شدن که نباید در مورد اطلاعات حساس دارویی یا تاریخچه پزشکی به صحبتای اون تکیه کنن. فراموش نکنین که بیماران دچار فراموشی یا بقیه شکلای مختلف نابودی شناختی در محیط بیمارستانی حتی بیشتر از حالت عادی سردرگم و گیج می شن.

چیجوری از اتفاق خطاهای پزشکی جلوگیری کنیم؟ آموزشی

در زمان ترخیص مطمئن شید که تموم دستورالعملا رو به درستی فهمیدین. بخواهید که تموم راهنماییا و دستورالعملا رو به شکل کتبی در اختیارتون بذارن.

به عنوان همراه و حمایت کننده مریض، شما حق دارین در مورد ترخیص زودهنگام مریض از اورژانس خواسته تجدید نظر کنین. در اولین قدم باید با دکتر و مسئول ترخیص صحبت کنین و دلایل نگرانی تون از ترخیص مریض رو بگید. در صورت نبود موافقت بخواهید که با مسئول رده بالاتر حرف بزنین.

آمادگی پیش از حضور در مطب دکتر

کمی آمادگی پیش از ملاقات با کادر درمانی می تونه کمک بزرگی باشه و به ایجاد رابطه مؤثرتری با دکتر بینجامد. نتیجه رابطه مؤثر کاهش خطای پزشکیه.

  • فهرستی تهیه کنین؛

فهرستی از نگرانیا و مشکلاتی که دارین به ترتیب اولویت بنویسین. صادق و بی پرده باشین. نشونه تازه ای دارین که شما رو نگران کرده؟ واکنش به داروها؟ سؤالی درباره جراحی پیشِ رو؟ نگرانی درباره سیر مریضی یا سؤال درباره دریافت بهترین درمان ممکن؟ مواردی مثل بی اختیاری ادرار یا مدفوع رو در این فهرست بیارین حتی اگه باعث خجالت زدگی شما می شن. توجه کنین که چون ممکنه در زمان کوتاه ملاقات نتونین همه سؤال هاتون رو بپرسید باید مهم ترین موارد رو در اول فهرست تون بنویسین.

  • تموم داروهایی که مصرف می کنین رو همراه ببرین یا فهرستی از اونا همراه با دز مصرفی تهیه کنین؛

حتما دکتر رو از هر نوع حساسیت و واکنشی که تا به حال به داروها داشته اید با خبر کنین. با این کار احتمال مصرف دارویی که ممکنه به شما آسیب بزنه رو کاهش میدید.

  • وسیله ای واسه ضبط جلسه یا قلم و کاغذ، واسه یادداشت و نت ورداری از اطلاعاتی که دکتر به شما می ده، داشته باشین؛

این کار واسه اینه که چیزی رو از قلم نیندازید و بتونین بعدا اونو مرور کنین یا در اختیار خونواده و مراقبان سلامت تون بذارین، البته لازمه پیش از این کار موافقت دکتر رو درباره ضبط جلسه جویا شید. به همراه داشتن گوشی هوشمند واسه تنظیم قرار ملاقات بعدی در تقویم کمک کننده س.

داروها

چیجوری از اتفاق خطاهای پزشکی جلوگیری کنیم؟ آموزشی

درباره داروهایتان به زبانی که متوجه میشید اطلاعات بگیرین. هم در زمان نوشتن نسخه و هم موقع دریافت دارو از داروخونه این توضیحات دارویی رو خواسته کنین. دانستن جواب این سؤالات حق شماس:

  • این دارو واسه چه تجویز شده؟
  • دستورالعمل مصرف اون چیه؟ واسه چه مدت باید اونو مصرف کنم؟
  • اثرات جانبی محتمل اون چیه؟ اگه شاهد مشکلات جانبی بودم چه باید بکنم؟
  • مصرف این دارو در کنار بقیه داروها و مکملایی که مصرف می کنم بی خطره؟
  • تو یه مدت که این دارو رو مصرف می کنم باید از چه نوشیدنی، خوراکی یا فعالیتی پرهیز کنم؟

بروشور اثراتِ جانبیِ احتمالی داروها رو بخواهید. اگه بدونین که احتمال چی هست آمادگی بهتری دارین. وقتی از قبل آشنایی می تونین مشکل رو به سرعت گزارش کنین، به ویژه اگه موردی غیرمنتظره روی بده می تونین پیش از وخامت شرایط کمک بگیرین.

مطمئن شید که نسخه ای که دکتر می نویسه خوانا باشه. اگه نسخه به نظر ناخواناست، این احتمال هست که مسئول داروخونه هم نتونه اونو به درستی بخونه.

  • با مسئول داروخونه حرف بزنین؛

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   چیجوری می تونین بفهمین ارزش کارتون چقدره؟

وقتی دارویتان رو تحویل می گیرین بپرسید که این داروییه که «دکتر شما» «واسه شما» تجویز کرده؟ همیشه داروها رو با نسخه برابری بدین. یافته های پژوهشی که به وسیله کالج داروسازی و علوم سلامت ماساچوست انجام شد نشون می ده ۸۸ درصد مشکلات پزشکی شامل داروی اشتباه یا دز دارویی اشتباهه.

هر سؤالی درباره برچسبای دستور مصرف داروها دارین، بپرسید. برچسبای دارویی ممکنه مبهم باشن. مثلا سؤال کنین که «چار بار در روز» به معنای هر ۶ ساعت یک باره یا میشه اونو در ساعات عادی بیداری مصرف کرد.

از مسئول داروخونه بخواهید بهترین وسیله اندازه گیری داروهای مایع رو به شما معرفی کنه. اگه نمی دونین که چه جوری باید از اون استفاده کنین سؤال بپرسید. تحقیقات نشون می ده خیلی از افراد نمی دونن دز مصرفیِ داروهای مایع رو چیجوری باید اندازه گیری کرد. مثلا بسیاری افراد از قاشق چای خوری خونگی استفاده می کنن که معمولا به اندازه استاندارد یک قاشق چای خوری، مایع درخود جای نمی ده.

در بیمارستان

  • آگاه نگه داشتن تیم درمان؛

مطمئن شید که تموم افراد تیم درمانی تون از تموم داروهایی که مصرف می کنین باخبرند. این مورد شامل تموم داروها مثل نسخه ای، بدون نسخه، گیاهی و ویتامینا و مکمل هاست. کمه کم سالی یک بار داروهای خود رو به همراه خود پیش دکتر خانوادگی تون ببرین.

چیجوری از اتفاق خطاهای پزشکی جلوگیری کنیم؟ آموزشی

مطمئن شید که تموم افرادِ کادرِ درمان تون اطلاعات مهم تاریخچه پزشکی شما رو در اختیار دارن. فکر نکنین که همه اونا به چیزی که باید درباره شما بدونن دسترسی دارن.

  • انتخاب بیمارستان؛

اگه انتخاب با شماس به بیمارستانی برید که در مورد ی مشکل یا جراحی شما مراجعه کنندگان بیشتری داره. تحقیقات نشون می ده بیماران در بیمارستانایی که در مورد مریضی خاصی تجربه زیادی داره نتایج بهتری از درمان اون مریضی خاص می گیرن.

  • رعایت بهداشت؛

اگه در بیمارستان بستری هستین از تموم کادر درمانی که با شما رابطه دارن بپرسید که دستان خود رو شسته ان؟ شست وشوی دستا عامل پیشگیری بااهمیتی در برابر گسترش عفونتای بیمارستانی به حساب میره.

  • هنگام ترخیص؛

با توجه به اینکه تحقیقات نشون می ده پزشکان میزان اطلاعات بیماران رو در زمان ترخیص، بیش تر از چیزی که هست محاسبه می کنن، حتما از کادر درمان بیمارستان بخواهید مواردی رو که باید در خونه دنبال کنین واسه شما تشریح کنن. اطلاعات لازم رو پیش از ترخیص درباره موارد زیر دریافت کنین:

چیجوری از اتفاق خطاهای پزشکی جلوگیری کنیم؟ آموزشی

  • داروها و نحوه ی مصرف؛
  • پرهیزها؛
  • رژیم غذایی؛
  • شماره تماس واسه پرسیدن سؤالات احتمالی؛
  • زمان بازگشت مریض به فعالیتای عادی روزانه؛
  • مشکلات احتمالی پیشِ رو در روند بهبودی که باید مراقب اون باشین؛
  • نحوه ی استفاده از وسایلی که شاید واسه مراقبت از مریض احتیاج دارین؛
  • نحوه ی درست عوض کردن پانسمان و… ؛
  • و آخرش اینکه واسه پیگیری روند درمان چه زمانی و به کجا باید مراجعه کنین.

پیش از عمل جراحی

پیش از انجام جراحی مطمئن شید که دکتر شما با جراح تون بر سر کاری که قراره انجام بشه توافق دارن و شفاف و دقیق نشونه که چه کاری قراره انجام بشه. انجام عمل جراحی در موضع نادرست (مثلا زانوی چپ به جای زانوی راست) نادره. اما بروز اینجور اتفاقی، حتی واسه یک مرتبه هم، زیاده. خبر خوب اینه که جراحیِ موضع نادرست ۱۰۰ درصد قابل پیشگیریه. انجمن جراحان ارتوپدی امریکا جراحان رو تشویق می کنه که پیش از عمل، با حرف اول نام خود مستقیما روی موضعی که قراره جراحی شه، علامت گذاری کنن.

در قبال سلامتی تون مسئولانه رفتار کنین

اگه نگرانی یا سؤالی دارین اونو به روشنی بگید. شما این حق رو دارین که از هر کسی که در مراقبت شما دخالت داره سؤال بپرسید. این سؤالات می تونه شامل موارد زیر باشه:

  • مریضی؛

تشخیص شما چیه؟ این مریضی دائمیه یا قابل برگشته؟ پیشروندهه (کم کم بدتر می شه)؟ عامل ایجاد این مریضی چیه؟ به یاد داشته باشین که توضیح این موارد واسه دکتر به یک روال عادی تبدیل شده ولی ممکنه شما با شنیدن اون سردرگم شید، پس اگه پرسشی دارین بپرسید تا متوجه ی تشخیص دکتر بشین.

  • گزینه های درمانی؛

چه گزینه هایی واسه درمان هست؟ منافع یا خطرای هرکدام چیه؟ دلیل برتری راه و روش ترجیحی شما چیه و احتمال جواب دادن اون چقدره؟

  • داروها؛

اثرات جانبی داروهایم چیه؟ بیمه من این درمان رو پوشش می ده؟ اگه نه دارو یا درمان جایگزینی هست؟ درمان جانشین ارزون تری هست؟ این دارو با داروهای فعلی ام تداخل نمی کنه؟ چه جوری باید داروهایم رو مصرف کنم؟ (در چه زمانی، با چه فاصله ای، با غذا یا با شکم خالی، واسه چه مدت؟) اثرات این دارو یا درمان بعد از چه مدت خود رو نشون می ده؟

  • تستا و آزمایشا؛

این آزمایش چه می گه؟ انجام این آزمایش یا تست شامل چه مراحلیه؟ خطر یا اثرات جانبی ای داره؟ این آزمایش واقعا ضروریه؟ نتایج چه زمانی آماده می شن؟ بیمه این تست رو پوشش می ده؟

  • پیگیری درمان؛

به ملاقات دیگری واسه پیگیری درمان احتیاج دارم؟ بهترین راه تماس با شما در صورت پیدا شدن سؤال چیه؟ دکتر به ایمیل جواب می ده؟

  • برگشت؛

باید با متخصص مشورت کنیم؟ گزینهامون واسه انتخاب جانشین چیه؟

  • مسئولیت درمان؛

مطمئن شید که یک نفر، مثلا دکتر خودتون مسئولیت پایانی مراقبت از شما رو بر عهده داره. این مسئله به ویژه اگه مشکلات زیاد سلامتی دارین یا در بیمارستان بستری هستین اهمیت پیدا می کنه.

  • همراه مریض؛

از خونواده یا دوست تون بخواهید که همراه و حمایت کننده شما باشن، یعنی در انجام کارا کمک کنن یا در صورتی که شما نمی تونستید اونا از حق تون دفاع کنن. حتی اگه الان فکر می کنین به کمک احتیاج ندارین، ممکنه بعدا بهش احتیاج پیدا کنین.

درباره مریضی یا شرایطی که دارین، آزمایشا و درمانای پیشنهادی اطلاعات کسب کنین

بدونین که «بیشتر» همیشه به معنای بهتر نیس. بهتره درباره ضرورت تجویز دارو یا تستی که به شما پیشنهاد شده آگاهی کسب کنین. این احتمال هست که بدون اونا وضعیت بهتری می داشتین.

اگه در بیمارستان آزمایش یا تستی انجام دادین و خبری در مورد اون دریافت نکردید فکر رو بر «بی خبری، خوش خبری» نذارین و درباره جواب اون سؤال بپرسید.

از دکتر، پرستار و مراجع معتبر دیگر درباره شرایط و درمانا آگاهی کسب کنین. مثلا از دکتر تون بپرسید که درمان شما طبق آخرین دلایل پایه ریزی شده؟

منبع : webmd caregiver familydoctor

دسته‌ها: آموزشی